Platenspeler kiezen als beginner: voorversterker, Bluetooth en naald

Alles-in-één of een losse speler

Er zijn twee soorten. Een alles-in-één heeft de speakers ingebouwd of meegeleverd: stekker erin en spelen. Lenco maakt er een aantal, zoals de LS-55WA met ingebouwde speakers en de LS-300WD met twee losse speakers.

Een losse platenspeler sluit je aan op een versterker en speakers, actieve speakers of een koptelefoonversterker. Het voordeel is dat je onderdelen apart kunt kiezen en later kunt vervangen: een andere naald, betere speakers. Daar gaat de rest van deze gids over.

Automatisch of handmatig

Bij een automatische speler druk je op start: de arm gaat naar de plaat, zakt erop en komt aan het eind vanzelf terug. Voorbeelden zijn de Audio-Technica AT-LP3XBT, de Sony PS-LX3BT, de Denon DP-300F en de Pro-Ject A1.2, die Pro-Ject volautomatisch noemt. Handig als je de arm niet zelf wilt neerzetten, of als er kinderen meespelen.

Bij een handmatige speler til je de arm zelf op en zet je hem neer, meestal met een hendeltje dat hem rustig laat zakken. Pro-Ject maakt veel handmatige modellen, zoals de E1.2 Phono en de Debut Pro B. Audio-Technica noemt de AT-LPW50BT handbediend.

Riem of direct drive

Het draaiplateau draait via een riem of via een motor direct onder het plateau (direct drive). Bij riemaandrijving zit de motor naast het plateau en dempt de riem trillingen; dat staat bij de AT-LPW50BT en de DP-300F in de naam. Bij direct drive is er geen riem die je na jaren moet vervangen. Technics en Thorens maken direct-drive-spelers, zoals de Technics SL-40CBT en de Thorens TD 402 DD. Voor thuis luisteren werken beide.

Voorversterker en Bluetooth

Een platenspeler geeft een heel zwak signaal, dat eerst door een phono-voorversterker moet. Die zit in een versterker met phono-ingang, in de platenspeler zelf of in een los kastje. Veel spelers voor beginners hebben hem ingebouwd: in de naam staat dan „Phono”, „voorversterker” of „Plug & Play”, zoals bij de Pro-Ject E1.2 Phono en de Rega Planar 1 Plus. Bij veel spelers zet je de ingebouwde uit als je versterker een phono-ingang heeft; kijk in de handleiding, want niet elke speler kan dat. Volgens Rega gaat de Planar 1 Plus naar een lijningang en nooit naar een phono-ingang.

Met Bluetooth stuurt de speler het geluid draadloos naar een koptelefoon of speaker. Dat noemen onder meer Sony bij de PS-LX3BT en PS-LX5BT, Pro-Ject bij de E1 BT en Audio-Technica bij de AT-LP3XBT. Die spelers hebben daarnaast gewone uitgangen voor een versterker.

Losse voorversterkers vind je onder phono-voorversterkers, zoals de Pro-Ject Phono Box S2 en de NAD PP 2e. Met Wat heb je nodig om je platenspeler aan te sluiten? zie je wat je nog mist en hoe je de kabels aansluit.

Element en naald

Het element zit aan het eind van de arm, de naald zit in het element. Bij de meeste spelers voor beginners is het een MM-element (moving magnet), en daarbij is de naald los te vervangen zonder het element eraf te halen. Pro-Ject noemt het Audio-Technica AT3600L-element bij de E1 BT; House of Marley noemt een Audio-Technica-element bij de Stir It Up 2.

Een naald slijt. Hoe lang hij meegaat, staat in de handleiding van het element. Bij Ortofon kun je binnen de 2M-serie upgraden door alleen de naald te wisselen: de 2M Blue-naald past op een 2M Red-element, net als de 2M Red-naald zelf. Vervangnaalden en ander toebehoren staan onder platenspeleraccessoires.

Bij een handmatige arm stel je de naaldkracht in met het contragewicht achter op de arm. De maker van het element geeft die kracht in gram. Bij plug-and-play-modellen is dat in de fabriek gedaan.

Toerentallen

Elpees draaien op 33⅓ toeren, singles op 45. Bijna alle spelers kunnen beide. Oude schellakplaten draaien op 78 toeren: daarvoor heb je een speler die 78 kan en een aparte naald, zoals de 2M 78 van Ortofon. Alle spelers staan onder platenspelers, met de prijzen van meerdere winkels.